“Bitkisel” Cinsel Güç Ürünleri: Macun, Kapsül ve Çikolatalardan Neden İlaç Çıkıyor? Riskler Nelerdir?

Sertleşmede bir süredir zorlanan bir erkek, sosyal medyada gördüğü bir paylaşımla ya da bir arkadaşının “bunu dene, bitkisel, hiçbir zararı yok” önerisiyle bir kavanoz macun, birkaç kapsül ya da bir paket çikolata edinir. Ürün hızlı etki gösterince rahatlar; çoğu zaman bunu hekimine anlatmaz, diğer ilaçlarıyla birlikte almanın sakıncasını da düşünmez.

Bu ürünlere yönelmenin ardında genellikle utanç, reçete için hekime gitmekten çekinme ya da “doğal olan zararsızdır” inancı yatar. Oysa son yıllarda hem Türkiye'de hem Avrupa'da yapılan denetimlerde, “bitkisel” ya da “doğal” diye satılan bazı cinsel güç ürünlerinin içinde reçeteli sertleşme ilacı etken maddesi ya da bunlara benzeyen, insanda hiç denenmemiş kimyasal türevler tespit edildi; bu ürünler toplatıldı ve kamuoyuyla paylaşıldı. Bu yazıda ürünlerin taşıdığı riskler, tehlikeli ilaç birliktelikleri, şüpheli ürünün nasıl tanınacağı ve kullanıldıysa ne yapılması gerektiği anlatılmaktadır.

Hangi ürünler söz konusu?

Burada kastedilen, “cinsel güç”, “performans” ya da “geciktirici” vaadiyle satılan ve ilaç ruhsatı bulunmayan ürünlerdir:

• Macun ve bal karışımları: Kavanozda ya da tek kullanımlık paketlerde satılan karışımlar.
• Kapsül, tablet ve şuruplar: Çoğunlukla “bitkisel takviye” olarak tanıtılan ürünler.
• Çikolata ve kahve karışımları: Gıda görünümünde olduğu için zararsız sanılan ürünler.
• “Geciktirici” ürünler: Erken boşalmaya yönelik hap, sprey ve kremler; bir bölümünde beyan edilmemiş ilaç etken maddeleri bildirilmiştir.

Bu ürünler çoğunlukla sosyal medya, mesajlaşma grupları ve internet siteleri üzerinden ya da elden satılır. Türkiye'de reçeteli ilaçların internetten satışı yasaktır; gıda takviyeleri de hastalık tedavi ettiği iddiasıyla satılamaz.

Bu ürünlerin içinden neden ilaç çıkıyor?

Bitkisel içeriklerin sertleşmeye etkisi belirsiz olduğundan, bazı üreticiler ürünün “işe yaradığı” hissini yaratmak için içine gizlice reçeteli sertleşme ilacı, yani PDE5 inhibitörü etken maddesi ekler. Ambalajda yalnızca bitki, bal ya da kakao gibi içerikler yazar; ilaç beyan edilmez.

Daha kaygı verici olan, denetimlerden kaçmak için onaylı ilaçların kimyasal yapısı değiştirilerek elde edilen benzer türevlerdir. Bunlar insanda hiç test edilmemiştir; vücutta ne kadar kaldıkları, hangi yan etkileri yaptıkları ve başka ilaçlarla nasıl etkileştikleri bilinmez. Aynı üründe birden fazla gizli madde de bulunabilir. Buradaki asıl sorun, kişinin bu maddeyi farkında olmadan ve miktarını bilmeden almasıdır.

Bilinmeyen doz ve içerik neden tehlikelidir?

Reçeteli ilaçta her tabletteki etken madde miktarı bellidir ve doz, kişinin sağlık durumuna göre hekimce ayarlanır. Bu ürünlerde ise miktar partiden partiye değişebilir; bazı analizlerde tedavi dozunun çok üzerinde miktarlar saptanmıştır. Olası sorunlar şunlardır:

• Yan etkiler: Baş ağrısı, yüz kızarması, çarpıntı, baş dönmesi, tansiyon düşmesi ve görmede bulanıklık ya da renk değişikliği.
• Uzamış, ağrılı sertleşme (priapizm): Dört saati aşan sertleşme acil bir durumdur; gecikme penis dokusuna kalıcı zarar verebilir.
• Kirlilik: Üretim koşulları bilinmediğinden mikrobiyolojik bulaşma ya da ağır metal gibi kirleticiler açısından da güvence yoktur.

En riskli birliktelikler: kalp ve tansiyon ilaçları

Gizli sertleşme ilacının asıl tehlikesi, bazı ilaç ve hastalıklarla bir araya geldiğinde ortaya çıkar:

• Nitrat grubu göğüs ağrısı ilaçları: Sertleşme ilaçlarıyla birlikte tansiyonda ciddi ve tehlikeli bir düşmeye yol açabilir; reçeteli tedavide bu birliktelikten kesinlikle kaçınılır.
• Alfa blokerler ve tansiyon ilaçları: Prostat büyümesi ya da yüksek tansiyon için kullanılan ilaçlarla birlikte baş dönmesi ve bayılma riski artabilir.
• İlacın atılımını yavaşlatan ilaçlar: Bazı mantar ilaçları ve antibiyotikler etkiyi güçlendirip uzatabilir.
• Kalp hastalığı: Ciddi kalp hastalığında hem ilacın hem cinsel aktivitenin kalbe getirdiği yük önceden değerlendirilmelidir.

Reçeteli tedavide hekim bu durumları sorar; bu ürünlerde ise kişi ilaç aldığını bilmediği için bunu hekime ya da acil servise söylemez; en tehlikeli nokta da budur. Örneğin göğüs ağrısıyla başvuran ve ürünü belirtmeyen birine nitrat grubu bir ilaç verilebilir.

“Doğal” etiketi neden güven vermez?

“Doğal” sözcüğü güvenli anlamına gelmez. Bitkiler de etkin maddeler içerir; yan etki, ilaç etkileşimi ve alerjik tepkiye yol açabilir. Cinsel güç amacıyla satılan bitkisel içeriklerin çoğunun sertleşmeye etkisi güvenilir, iyi tasarlanmış çalışmalarla gösterilmemiştir; var olan veriler sınırlı ya da çelişkilidir.

Bu nedenle bir ürünün ilk kullanımda belirgin etki göstermesi onu güvenli kılmaz; tersine, çoğu zaman içine eklenmiş gizli bir ilaca işaret eder.

Ürün asıl sorunu nasıl gizleyebilir?

Sertleşme bozukluğu çoğu zaman başka bir durumun işaretidir; altta yatan nedenler şunlar olabilir:

• Damar ve kalp sağlığı: Sertleşme sorunu, kalp-damar hastalığının erken bir işareti olabilir.
• Şeker hastalığı: Tanı konmamış ya da kontrolsüz diyabet sinir ve damarları etkileyebilir.
• Hormon sorunları: Testosteron eksikliği sertleşmeyi ve cinsel isteği etkileyebilir.
• İlaç yan etkileri: Bazı tansiyon, depresyon ve prostat ilaçları cinsel işlevi etkileyebilir.
• Kaygı ve ilişkisel etkenler: Performans kaygısı, stres ve ilişki sorunları da önemli yer tutar.

Sorunu bir ürünle “idare etmek”, bu nedenlerin tanısını aylarca, hatta yıllarca geciktirebilir. Oysa nedeni bulunduğunda bu durumların çoğu tedavi edilebilir ya da kontrol altına alınabilir.

Şüpheli bir ürün nasıl tanınır?

Aşağıdaki işaretler, ürünün içinde beyan edilmemiş bir ilaç bulunabileceğini düşündürür:

• Abartılı vaatler: “30 dakikada etki”, “yan etkisiz”, “tamamen doğal”, “reçetesiz ilaç etkisi” ya da “günlerce süren etki” gibi ifadeler.
• Eksik ambalaj bilgisi: Üretici adı, adresi, içerik listesi ya da izin bilgisinin bulunmaması; etiketin yalnızca yabancı dilde olması.
• Prospektüs benzeri uyarılar: “Kalp ilacı kullananlar kullanmamalıdır” gibi ifadeler.
• Satış yolu: Yalnızca sosyal medyadan, mesajlaşma uygulamalarından ya da elden satış; “gizli paketleme” sunulması.

Bu işaretlerin olmaması ürünün güvenli olduğunu göstermez; ambalajdaki bir onay ya da kayıt numarası da tek başına içeriğin doğru beyan edildiği anlamına gelmez.

Böyle bir ürün kullanıldıysa ne yapılmalı?

Ürünün ardından şu belirtilerden biri gelişirse beklemeden 112 aranmalı ya da acil servise başvurulmalıdır:

• Kalp ve dolaşım belirtileri: Göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma hissi ya da belirgin baş dönmesi.
• Duyu kaybı: Ani görme ya da işitme kaybı.
• Uzamış sertleşme: Dört saati aşan ya da ağrılı sertleşme.

Acil serviste ürünün kullanıldığı mutlaka söylenmeli, mümkünse ambalajı da götürülmelidir; bu bilgi tedavinin güvenle seçilmesi için gereklidir. Bu belirtiler yoksa ürünü bırakmak ve ambalajıyla birlikte hekime göstermek önerilir. Reçeteli ilaçlar ise kendi başına bırakılmamalı; değişiklik gerekiyorsa reçeteyi yazan hekimle konuşulmalıdır. Görüşmede anlatılanlar gizlilik içinde ve yargılanmadan ele alınır.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda üroloji ve androloji değerlendirmesi önerilir:

• “Bitkisel” bir cinsel güç ürünü kullanılmış olması, özellikle kalp, tansiyon veya prostat ilacı da kullanılıyorsa
• Ürünün ardından baş ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi veya görme değişikliği yaşanmış olması
• Sertleşme sorununun birkaç aydır sürmesi ya da giderek artması
• Soruna şeker hastalığı, yüksek tansiyon, kilo artışı veya cinsel istekte azalma eşlik etmesi
• Sertleşmenin yalnızca bir ürünle sağlanabilmesi

“Bitkisel” diye satılan cinsel güç ürünleri hem içerik hem doz açısından belirsizdir; içlerinde bulunabilen gizli ilaçlar, özellikle kalp ve tansiyon ilaçlarıyla birlikte ciddi sonuçlar doğurabilir. Sertleşme sorunu ise çoğu zaman nedeni bulunup güvenle tedavi edilebilen bir durumdur; reçeteli tedaviler muayene sonrasında, kişinin kalp ve ilaç durumu bilinerek hekim kontrolünde kullanılır. Doç. Dr. Zülfü Sertkaya, üroloji ve androloji alanında İstanbul'da hizmet vermektedir; sertleşme sorunlarında değerlendirme ve tedavi planlaması kişiye özel değerlendirme ve gizlilik esasıyla yürütülür.

Sık Sorulan Sorular